ในสังคมไทย พวงหรีดดอกไม้สดถือเป็นสัญลักษณ์แห่งความเคารพและอาลัยที่ขาดไม่ได้ในงานพิธีศพ ธุรกิจร้านขายพวงหรีดดอกไม้สดจึงเป็นธุรกิจที่มีความต้องการอย่างต่อเนื่อง แต่ก็ต้องเผชิญกับความท้าทายมากมาย ทั้งการแข่งขันที่สูง ต้นทุนดอกไม้ที่ผันผวน และความต้องการของลูกค้าที่เปลี่ยนแปลงไป บทความนี้จะนำเสนอกรณีศึกษาของร้าน "มาลีสด" ซึ่งเป็นร้านขายพวงหรีดดอกไม้สดที่ประสบความสำเร็จในการปรับตัวและเติบโตอย่างก้าวกระโดด
จุดเริ่มต้นของร้าน "มาลีสด" เริ่มต้นจากคุณมาลี วัย 45 ปี ซึ่งเดิมเป็นแม่ค้าขายดอกไม้ในตลาดสด เธอสังเกตเห็นว่าลูกค้าที่มาซื้อดอกไม้ไปทำพวงหรีดมักประสบปัญหาเรื่องความสดของดอกไม้และดีไซน์ที่ซ้ำซาก เธอจึงตัดสินใจเปิดร้านพวงหรีดดอกไม้สดเล็กๆ หน้าตลาดในปี 2558 ด้วยเงินทุนเริ่มต้นเพียง 50,000 บาท โดยเน้นจุดขายที่ "ดอกไม้สดใหม่ทุกวัน" และ "ดีไซน์ที่แตกต่าง"
ในช่วง 2 ปีแรก ธุรกิจของมาลีสดต้องเผชิญกับอุปสรรคมากมาย โดยเฉพาะการแข่งขันที่รุนแรงจากร้านพวงหรีดรายเก่าแก่ที่ตั้งอยู่ในย่านเดียวกัน ราคาขายของมาลีสดถูกกดดันให้ต่ำลง ขณะที่ต้นทุนดอกไม้สดมีแนวโน้มสูงขึ้นเนื่องจากสภาพอากาศที่แปรปรวน ส่งผลให้กำไรเหลือน้อยมาก มาลีสดจึงต้องปรับกลยุทธ์ครั้งใหญ่
กลยุทธ์แรกที่นำมาใช้คือการสร้างความแตกต่างด้วยการออกแบบพวงหรีดที่มีเอกลักษณ์ มาลีสดจ้างนักจัดดอกไม้มืออาชีพมาเป็นที่ปรึกษา และพัฒนาลวดลายพวงหรีดที่ทันสมัย เช่น พวงหรีดสไตล์มินิมอล พวงหรีดรูปหัวใจ และพวงหรีดที่ใช้ดอกไม้หายากอย่างดอกกุหลาบนำเข้าหรือดอกลิลลี่สีขาวบริสุทธิ์ ทำให้ร้านมีจุดเด่นที่ลูกค้าจดจำได้
กลยุทธ์ที่สองคือการบริหารจัดการต้นทุนอย่างชาญฉลาด มาลีสดทำสัญญาซื้อดอกไม้สดกับสวนดอกไม้โดยตรงในจังหวัดเชียงใหม่และเพชรบุรี เพื่อลดต้นทุนค่าคนกลาง อีกทั้งยังมีการวางแผนสั่งซื้อล่วงหน้าตามฤดูกาลและเทศกาลงานศพที่คาดการณ์ได้ เช่น ช่วงหน้าฝนที่ดอกไม้มีราคาสูง จะมีการกักตุนดอกไม้ที่ทนทานอย่างดอกบัวหรือดอกดาวเรือง นอกจากนี้ยังมีการนำดอกไม้ที่เหลือจากการจัดพวงหรีดมาทำเป็นช่อเล็กๆ หรือพวงหรีดขนาดจิ๋วขายในราคาประหยัด เพื่อลดของเสีย
กลยุทธ์ที่สามคือการขยายช่องทางการขายผ่านระบบออนไลน์ มาลีสดเปิดเว็บไซต์และเพจเฟซบุ๊กที่สามารถสั่งซื้อพวงหรีดได้ตลอด 24 ชั่วโมง พร้อมทั้งมีบริการจัดส่งถึงงานศพในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑลภายใน 3 ชั่วโมง โดยใช้ระบบโลจิสติกส์ของบริษัทเอกชนที่เชี่ยวชาญด้านการขนส่งดอกไม้สด การให้บริการที่รวดเร็วและสะดวกสบายนี้ทำให้มาลีสดสามารถดึงดูดลูกค้าที่ไม่สะดวกเดินทางไปซื้อด้วยตนเอง โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ที่ทำงานในเมือง
ผลลัพธ์จากการปรับกลยุทธ์ทำให้ยอดขายของมาลีสดเติบโตขึ้นอย่างก้าวกระโดด จากเดิมที่ขายได้เฉลี่ยวันละ 10-15 พวงหรีด เพิ่มขึ้นเป็นวันละ 50-80 พวงหรีดในปี 2563 โดยเฉพาะในช่วงที่มีงานศพของบุคคลสำคัญหรือช่วงเทศกาลกินเจที่ผู้คนนิยมทำบุญ ร้านสามารถทำรายได้สูงถึงวันละ 200,000 บาท
อย่างไรก็ตาม ธุรกิจพวงหรีดดอกไม้สดก็ยังมีความท้าทายที่ต้องเผชิญอย่างต่อเนื่อง ตัวอย่างเช่น ในช่วงวิกฤตโควิด-19 ที่มีการจำกัดจำนวนผู้ร่วมงานศพและพิธีกรรมที่เปลี่ยนไป.