Gdy znajdziesz miejsce, zaznacz je kredą lub miękkim ołówkiem, zanim dętka wyschnie. Osusz okolicę, zmatuj papierem ściernym i nałóż łatkę zgodnie z instrukcją kleju. Jeśli po naprawie dętka nadal traci powietrze w tym samym punkcie, prawdopodobnie uszkodzenie jest większe, niż wyglądało, albo obręcz ma zadzior od wewnątrz — sprawdź oponę i taśmę obręczową, bo inaczej nowa łatka też puści.
Hak przerzutki to niewielki element ramy, który wystaje na zewnątrz przy prawym tylnym widelcu. Przerzutka przykręcona jest do niego jedną śrubą, więc hak przyjmuje na siebie wszystkie siły związane ze zmianą biegów. Jest celowo wykonany z miękkiego aluminium, żeby przy uderzeniu wygiął się on, a nie rama. Problem w tym, że nawet niewielkie odkształcenie psuje pracę napędu, a większość rowerzystów próbuje je naprawić na oko i doprowadza do pęknięcia.
Do sprawdzenia potrzebny jest przyrząd do kontroli haka. Wkręca się go w miejsce przerzutki i przykłada do obręczy koła w kilku punktach obrotu. Jeśli szczelina między końcówką przyrządu a obręczą zmienia się w trakcie obracania koła, hak jest krzywy. Dopiero wtedy wiadomo, w którą stronę i jak mocno go nagiąć. Prostowanie wykonuje się tym samym przyrządem, powoli, małymi ruchami, sprawdzając wynik po każdym naciśnięciu. Uderzanie młotkiem, naciąganie hakiem na siłę albo zginanie ręką to najkrótsza droga do złamania.
Po szczotkowaniu przetrzyj łańcuch szmatką. Złóż ją w kilku warstwach i przeciągnij łańcuch przez materiał, obracając korbą do tyłu. Szmatka zbierze resztki rozpuszczonego brudu. Czynność powtarzaj, aż materiał będzie w miarę czysty. Nie używaj myjki ciśnieniowej, bo woda pod ciśnieniem wypchnie smar z wnętrza ogniw i dostanie się do łożysk. Uważaj też, żeby odtłuszczacz nie spływał na tarczę hamulcową — zabrudzona tarcza może piszczeć i słabiej hamować.
Przygotowanie stanowiska i środków Zanim zaczniesz, ustaw rower tak, by łańcuch był łatwo dostępny. Najlepiej postaw go na stojaku lub odwróć do góry kołami, ale wtedy uważaj na kierownicę i manetki. Przygotuj szczotkę o sztywnym włosiu, starą szczoteczkę do zębów, szmatki z mikrofilbru oraz środek odtłuszczający. Może to być gotowy preparat do napędów albo zwykły płyn do mycia naczyń rozcieńczony z wodą. Nie używaj benzyny ani rozpuszczalników, które niszczą uszczelnienia i są szkodliwe. Załóż rękawice, jeśli masz wrażliwą skórę.
Kluczowa jest siła działania, a nie nazwa. Odstaw na bok benzyny, rozcieńczalniki, aceton i tak zwane „odtłuszczacze przemysłowe" — te środki rozpuszczają smar w kilka sekund i wnikają w każdą szczelinę. Sięgnij po łagodny preparat do czyszczenia napędu lub po prostu po wodę z płynem do naczyń, jeśli brud jest niewielki. Dobra jest też nafta, ale stosowana oszczędnie i punktowo, nie w formie kąpieli. Zasada jest prosta: im mniej płynu i im krócej ma kontakt z ogniwami, tym mniejsze ryzyko, że smar z wnętrza wypłynie razem z brudem.
Nałóż na łańcuch odtłuszczacz pędzelkiem lub bezpośrednio z butelki. Odczekaj kilka minut, żeby preparat rozpuścił smar. Następnie szczotką czyść ogniwa, rolki i zębatki. Obracaj korbą do tyłu, przesuwając łańcuch przez szczotkę. Nie kręć pedałami do przodu, bo wtedy łańcuch może wciągnąć palce między zębatki. Czyść partiami po kilkanaście centymetrów, aż cały łańcuch przejdzie przez szczotkę. Jeśli brud jest stary i zaschnięty, powtórz zabieg.
Pierwszym objawem krzywego haka jest to, że przerzutka przestaje równo prowadzić łańcuch na całym zakresie. Łańcuch spada między kasetę a szprychy przy największej koronce albo ociera o sąsiednie zębatki w środku kasety. Regulacja baryłką i śrubami zakresowymi nic nie daje, bo problem nie leży w naciągu linki. Inny sygnał to hałas: napęd chodzi głośniej na jednym lub dwóch biegach, a po zmianie przełożenia w drugą stronę dźwięk wraca do normy. Zdarza się też, że wózek przerzutki jest wyraźnie przekrzywiony względem zębatek, gdy patrzy się na rower od tyłu.
Przy wodzie użyj suchej chusteczki lub papierowego ręcznika. Przecieraj powierzchnię wzdłuż podejrzanego odcinka i obserwuj, gdzie papier zmienia kolor. Zamiast przecierać wszystko, przyłóż suchy materiał w kilku miejscach, jedno po drugim, zostawiając między nimi kilkanaście centymetrów odstępu. Jeśli masz do czynienia z cieknącym dachem albo rurą, ustaw pod linią kilka pojemników i po kroplach ustal, z którego odcinka spadają. Kropla zawsze spada z najniższego punktu, nie z samego przebicia, dlatego przesuwaj się w górę, badając kolejne połączenia i zgięcia.
Na koniec nałóż nowy smar. Odtłuszczony łańcuch bez smaru rdzewieje i zużywa się błyskawicznie. Nanieś kilka kropli na ogniwa, obracając korbą do tyłu, a nadmiar zetrzyj szmatką. Smar powinien być przeznaczony do warunków, w których jeździsz — inny sprawdzi się na sucho, inny na mokro. Nie smaruj łańcucha przed czyszczeniem, bo to tylko pogłębi problem. Czyszczenie bez zdejmowania nie usunie zużycia, ale regularne zabiegi wydłużą życie napędu i utrzymają płynną zmianę przełożeń.